,,Subiektywna i obiektywna ocena jakości głosu dzieci w wieku szkolnym, nauczycieli szkół podstawowych oraz pacjentów poradni foniatrycznej w korelacji ze stanem ucha środkowego (drożnością trąbki słuchowej, wysiękowym zapaleniem ucha środkowego) oraz współistniejącymi jednostkami chorobowymi’’

Zespół Badawczy:

Badanie przeprowadzane jest w ramach działalności Interdyscyplinarnego Studenckiego Koła Naukowego Otorynolaryngologii przy Katedrze Otorynolaryngologii, Chorób Głowy i Szyi Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

Główny badacz: dr hab. Hanna Zajączkiewicz, prof. UWM
Członkowie Zespołu Badawczego:
• Prof. dr hab. Zdzisław Madej
• Członkowie Interdyscyplinarnego Studenckiego Koła Naukowego Otorynolaryngologii przy Katedrze Otorynolaryngologii, Chorób Głowy i Szyi CM UWM w Olsztynie

Cel badania:
Identyfikacja częstości występowania zaburzeń drożności trąbki słuchowej i wysiękowego zapalenia ucha środkowego u dzieci w wieku wczesnoszkolnym.
Analiza związku między problemami słuchowymi- stanem ucha środkowego, a zaburzeniami głosu, które mogą być wtórne do niewłaściwego słyszenia własnego głosu

Zakres badania:
Diagnostyka otoskopowa i tympanometryczna: Obiektywne metody oceny stanu ucha środkowego i drożności trąbki słuchowej.
Badanie subiektywne głosu: Ocena jakości głosu dzieci na podstawie wywiadu, skal percepcyjnych (pVHI i skala GRBAS)
Badania obiektywne głosu: analiza akustyczna głosu, badanie foniatryczne
Powiązanie wyników obu badań w celu oceny potencjalnych korelacji.

Metodologia:
Przeprowadzenie badań u dzieci szkolnych, nauczycieli w szkołach badanych dzieci oraz pacjentów foniatrycznych -poradni foniatrycznej USK w Olsztynie
Podział na grupy badawcze: dzieci szkolne, nauczyciele w szkole, pacjenci foniatryczni.
Ocena różnic w percepcji głosu, jakości mowy i zachowań fonacyjnych w obu grupach.

Problematyka badania:
Wysiękowe zapalenie ucha środkowego (WZUŚ) jest najczęstszą przyczyną niedosłuchu w wieku dziecięcym. Ponieważ nie powoduje ono dolegliwości bólowych, a jedynie niewielki lub umiarkowany niedosłuch, często pozostaje niezauważone przez rodziców i opiekunów. Mimo że u większości dzieci schorzenie ma tendencję do samoistnego ustępowania, w części przypadków uporczywy i przewlekły przebieg może prowadzić do trwałych zmian w strukturach ucha środkowego. Następstwem może być także opóźnienie rozwoju mowy oraz upośledzenie funkcji poznawczych. Badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia tego schorzenia są więc jak najbardziej uzasadnione. Tympanometria stanowi w tym zakresie bardzo użyteczne narzędzie – szybkie, nieinwazyjne i powtarzalne, powszechnie wykorzystywane w badaniach przesiewowych w wielu krajach, m.in. w Danii i Stanach Zjednoczonych. Częsta ekspozycja dzieci na infekcje górnych dróg oddechowych, szczególnie w środowisku zbiorowym (żłobki, przedszkola, szkoły), jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju WZUŚ. Mimo tego, dane dotyczące częstości występowania tego schorzenia w populacji dzieci w Polsce pozostają ograniczone. 

Zaburzenia głosu u dzieci są powszechnym problemem, który może mieć różne podłoże – fizyczne, emocjonalne, środowiskowe lub wynikające z nieprawidłowej higieny głosu. Szacuje się, że 6–23% dzieci w wieku szkolnym doświadcza różnego rodzaju problemów z głosem, najczęściej w przedziale 6–12 lat, gdy głos jest szczególnie intensywnie eksploatowany w sytuacjach społecznych i podczas zabawy. Zaburzenia głosu mogą być również wtórne do niedosłuchu przewodzeniowego spowodowanego patologiami ucha środkowego, co prowadzi do nieprawidłowego odbierania własnej fonacji. Utrudnia to kontrolę nad emisją głosu i może przyczyniać się do rozwoju dysfonii czynnościowej. Zaburzenia czynnościowe głosu, wynikające z nieprawidłowego użycia narządu głosu, mogą prowadzić do pogorszenia jego jakości, dysfonii, a nawet zmian przeciążeniowych, takich jak guzki głosowe. W kontekście przewlekłych zmian w obrębie ucha środkowego, ryzyko rozwoju tego typu zaburzeń jest wyższe, szczególnie przy braku właściwej diagnozy i interwencji terapeutycznej.

ETAPY BADANIA:

Badanie 1 – Badanie otoskopowe
Badanie otoskopowe polega na oglądaniu zewnętrznego przewodu słuchowego oraz błony bębenkowej za pomocą otoskopu. Celem badania jest ocena stanu zdrowia ucha zewnętrznego i środkowego, wykrywanie zmian patologicznych, takich jak zapalenie, obecność ciał obcych, woskowiny czy perforacje błony bębenkowej. Badanie jest szybkie, mało inwazyjne i bezbolesne. Pozwala na wykrycie problemów zdrowotnych ucha, które mogą być przeciwskazaniem lub wywołać trudności podczas badania tympanometrycznego. Ewentualnym powikłaniem badania może być zranienie przewodu słuchowego zewnętrznego , które zdarza się niezmiernie rzadko.

Badanie 2 – Badanie tympanometryczne
Tympanometria bedzie wykonywano z użyciem tympanometru skryningowego. Wyniki badań tympanometrycznych będą interpretowane w oparciu klasyfikację wg Fiellau Nikolajsena wyróżniającą typy krzywej: A, C1, C2, B. Obecność krzywej typu C2 (ciśnienie < -200 daPa) lub B (ciśnienie nieoznaczalne) interpretowane będzie jako WZUŚ.

Tympanometria jest obiektywnym badaniem stanu ucha środkowego. Jest to badanie nieskomplikowane, szybkie i bezbolesne. W badanym uchu umieszcza się sondę na którą nałożona jest specjalna nakładka pasująca do rozmiaru ucha pacjenta. Sonda szczelnie zamyka przewód słuchowy i dzięki temu pokazuje jakie panuje ciśnienie w strukturach ucha środkowego.. Wyniki tympanometrii są dostępne od razu. Ewentualnym powikłaniem tympanometrii może być dyskomfort lub ból wywołany zmianą ciśnienia.

Badanie 3 – Badanie subiektywne głosu przy pomocy skali GRBAS
Skala GRBAS opisuje percepcyjnie zaburzenia głosu przy zastosowaniu następujących pięciu parametrów: G (grade of hoarsness) – stopień chrypki, R (roughness) – szorstkość głosu wynikająca z nieregularności drgań fałdów głosowych, B (breathiness) – głos chuchający, będący wynikiem wydobywania się powietrza podczas fonacji przez niezamkniętą głośnię, A (asthenic) – głos słaby, asteniczny oraz S (strained) – głos napięty, hiperfunkcjonalny. Składająca się z pięciu parametrów skala GRBAS ma cztery stopnie nasilenia zaburzeń: 0 – głos normalny, fizjologiczny; l – lekka zmiana; 2 – mierna zmiana; 3 – zmiana ciężka, bardzo nasilona.

Skala GRBAS to subiektywna ocena głosu pacjenta dokonywana przez osobę badającą. Opisuje ona percepcyjnie zaburzenia głosu. Pacjent proszony jest o policzenie na głos do 10 i na tej podstawie oceniane jest pięć parametrów: chrypka, szorstkość głosu , chuchający charakter głosu, słabość głosu i jego napięcie. Wobec tego jest to badanie nieinwazyjne i polegające na odsłuchu oraz analizie bezpośredniej głosu badanej osoby.

Badanie 4 – Badanie subiektywne przy pomocy Skali VHI dedykowanej dzieciom (pVHI)
Skala VHI to kwestionariusz używany w ocenie wpływu zaburzeń głosu na jakość życia pacjenta. Skala ta została opracowana, aby mierzyć subiektywną percepcję trudności związanych z głosem i oceniać, jak te problemy wpływają na funkcjonowanie społeczne, emocjonalne i fizyczne osoby.

Skala pVHI to kwestionariusz oceny niepełnosprawności głosowej u dzieci. Składa się z 23 pytań. Kwestionariusz wypełniają rodzice lub opiekunowie dziecka. Kwestionariusz został zwalidowany w języku polskim (Krasnodębska P., Szkiełkowska A., Rosińska A., Domeracka-Kołodziej A., Włodarczyk E., Misiakiewicz B., Skarżyński H.: Polska adaptacja kwestionariusza oceny niepełnosprawności głosowej Pediatric Voice Handicap Index (pVHI). Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, Światowe Centrum Słuchu, Warszawa/Kajetany 2019)

(https://www.nowaaudiofonologia.pl/Polska-adaptacja-kwestionariusza-oceny-nniepelnosprawnosci-
glosowej-Pediatric-Voice,128728,0,1.html )

Badanie 5 – Analiza akustyczna próbek głosu
Próbki głosu – kilku sekundowe - będą nagrywane ręcznym rejestratorem dźwięku, a następnie zostaną poddane analizie za pomocą specjalnego programu.

Badanie 6 - Badanie Foniatryczne
Badanie foniatryczne składa się z czterech części:

1. Badanie nosa, jamy ustnej i gardła
W ramach diagnostyki foniatrycznej przeprowadza się szczegółowe badanie nosa, jamy ustnej i gardła, które pozwala ocenić drożność dróg oddechowych, obecność przerostów migdałków, stan błony śluzowej oraz ewentualne zmiany zapalne lub patologiczne. Ocena tych struktur jest istotna, ponieważ wpływa na jakość głosu, rezonans oraz prawidłową artykulację.

2. Ocena artykulacyjna
Badanie funkcji narządów mowy – warg, języka, podniebienia, żuchwy – pod kątem precyzji, szybkości i koordynacji ruchów odpowiedzialnych za prawidłową wymowę. Ocena pozwala wykryć zaburzenia artykulacji, takie jak dyslalia, seplenienie czy jąkanie, na podstawie obserwacji i testów fonetycznych.

3. Videostroboskopia krtani
Metoda diagnostyczna umożliwiająca ocenę ruchomości i funkcji fałdów głosowych w czasie rzeczywistym, dzięki synchronizowanym błyskom światła (stroboskopowi). Pozwala obserwować drgania fałdów głosowych, ich symetrię, amplitudę i regularność, co jest przydatne w diagnozie zaburzeń fonacji i zmian organicznych.

4. Badanie szybką kamerą (high-speed videoendoscopy)
Polega na rejestracji drgań fałdów głosowych z bardzo wysoką częstotliwością klatek na sekundę, umożliwiając szczegółową analizę rzeczywistych cykli fonacyjnych, również przy nieregularnych lub bardzo szybkich drganiach, co pozwala na pełniejszą ocenę dynamiki głosu.